Pa’ū le lesitala ‘o talavou mō le pālota

by | Aug 4, 2026 | Niu Sila

Līpotia mai le pa’ū ‘i le 53 pasene, ‘o le aofa’iga ‘o tupulaga talavou, ‘ua lesitala mō le pālota tele ‘iā Nōvema, ‘i lona ono a’i lenei ‘o tausaga pālota soso’o, ‘o tūla’i pea lea tūlaga fa’alētonu.

Na fa’ailoa mai ‘e le Komisi ‘o Faigā Pālota, ‘o lo’o taumafai ‘i lātou ‘e ūna’i mālosi tagata ‘ua ‘ātoa tausaga ‘e tatau ai ‘ona pālota, ‘ina ‘ia lesitala mō le pālota tele ‘o lo’o loma nei. ‘E fa’apēnā fo’i le tala’iga ‘a faipule ma vāega fa’a’upufai ‘ese’ese, ‘o lo’o faia ‘i le taimi nei, ‘ina ‘ia si’itia le aofa’iga ‘o talavou ‘e lesitala mō le pālota.

 ‘O le tausaga ‘e 2011, ‘e o’o ane ‘i le fa’ai’uga ‘o Iuni, ‘ua o’o ‘i le 70 pasene le aofa’iga ‘o talavou ‘i le vā ‘o le 18 ma le 24 tausaga le mātutua sa lesitala ai mō le pālota.

‘Ae talu mai lea taimi, sā mātauina le pa’ū ifo pea ‘i lalo ‘o lea aofa’iga, lea na o’o mai ai ‘i le 2023 ‘ua nā ‘o le 60 pasene talavou na lesitala ai, ‘e ui ‘ina sā iai se si’itaga ‘i le aofa’iga ‘o lātou ‘ua lata ‘i le 30 tausaga le mātutua.

‘Ae ‘o isi vāega ‘o le ‘au pālota ‘a Niu Sila, ‘e tusa ma le 89 pasene ‘ua ‘uma ‘ona lesitala ‘i le taimi nei, ‘o se si’itaga lea fa’atusa ‘i isi tausaga pālota ‘e lua ‘ua tuana’i atu nei.

‘I le Iunivesitē ‘o Vitoria ‘i Uēligitone, na fa’aalia ai ‘e tamaiti ā’oga ‘ua ‘uma ‘ona lesitala ‘ātoa ai fo’i ma isi ‘e le’i lesitala, lo lātou manatu ‘e fōliga mai ‘e lēai se aogā ‘o la lātou pālota, ‘ona ‘o le tūlaga fa’alētonu ‘ua iai le tele ‘o vāega ‘o le soifuaga ‘i totonu ‘o le atunu’u.

‘O le taimi nei, ‘e lē gata ‘i le Komisi ‘o Faigāpālota, ‘ae ‘o lo’o a’afia fo’i pātī ‘ese’ese ‘aemaise ‘o ali’i ma tama’ita’i faipule ‘i taumafaiga ‘e ūna’ia ai tupulaga talavou ‘e lesitala ‘ina ‘ia mafai ‘ona pālota ‘iā Nōvema.

Na fa’aalia mai ‘e Kieran McAnulty ‘o le pātī ‘a le Labour, ‘e tatau ‘i faipule ‘ona fa’ailoa ‘i tupulaga talavou le tāua ma le aogā ‘o la lātou aiā tatau ‘e pālota ai.

Sā fa’aalia mai fo’i ‘e lē tasi ‘o ta’ita’i ‘o le pātī ‘a le Greens, ‘o Chloe Swarbrick, ‘e tatau ‘i le ‘au pālota talavou ‘ona silafia, ‘e pau le ‘auala ‘e mafai ai ‘ona faia ni suiga ‘i tūlaga fa’alētonu ‘o lo’o iai nei, ‘o le ‘āuai lea ma a’afia ‘i le faigāpalota ‘o lo’o loma nei.

‘O le vaeluaga ‘o le pō ‘o le aso 25 ‘o ‘Oketopa, ‘e tāpunia āloa’ia ai le lesitalaina ‘o suafa ‘o tagata mō le pālota ‘i le aso 7 ‘o Nōvema.

Link to RNZ (Article): https://www.rnz.co.nz/news/politics/868515/things-are-screwed-anyway-why-try-youth-voter-enrolment-rate-plummets

IMAGE/ATA: VNP / Daniela Maoate-Cox (RNZ).