Lapata’iga ‘e uiga ‘i matatioata pu’eata ‘i totonu ‘o Niu Sila

by | Aug 10, 2026 | Niu Sila

‘Ua tu’uina mai se lapata’iga fa’alaua’itele ‘a le ‘au atamamai ‘i matā’upu tau ‘i le tūlāfono, ‘e tusa ai ‘o le o’o mai ‘i totonu ‘o Niu Sila, ‘o matatioata ‘e iai ma mea pu’e’ata, ‘e mafai ‘ona faia ai ni gāioiga fa’alilolilo.

‘O le agaga ‘o ia lapata’iga, ‘ona ‘o le tūlaga maotua ‘o lo’o iai Niu Sila ‘i le tāpenaina ‘o ni tūlāfono ‘e talafeagai ‘e pūlea ma fa’atonutonu ai lea itū’āiga tēkonolosi, ‘e pei ‘o tioata nei ‘ua aofia ai totonu ni mea pu’eata ‘e mafai ‘ona pu’e nanāina ai ata, ‘ātoa ma ni talanoaga ma ni tagata ‘e aunoa ma lo lātou silafia po’o le ‘ioe ‘i ai.

‘Ae pei ‘ona silafia, ‘o lea ‘ua o’o mai ‘i Niu Sila ‘ia lēnei fo’i itū’āiga ‘o matatioata ma ‘ua ‘āmata ‘ona fa’atauina atu ‘i tua ‘e le kamupanī ‘o le Kmart.

Na fa’ailoa mai ‘e le tama’ita’i polōfesa ‘o le Iunivesitē ‘o Canterbury, ‘o Annette Mills, ‘o masini pue’ata lāiti nei ‘i totonu ‘o tioata, ‘o lo’o māketiina ‘e fa’apea ‘o ni matatioata atamamai, ‘ae ‘o le uiga moni lava, ‘o le masini komipiuta ‘ua mafai ‘ona ‘ofu ‘i fōliga ‘o le tagata ‘ua tu’ufa’atasia ai se mea pu’eata la’ititi fa’apea ma se masini ‘e pu’e ai leo ‘o ni talanoaga, ‘ae fa’apea ai ma ni speakers, ‘o ni vāega ‘uma ‘e fa’atino ma fa’agāioi ‘e le atamai fa’afōliga, po’o le AI.

‘O le tau ‘o le matatioata ‘ ole itū’āiga ‘o le Anko Camera Glasses, ‘o lo’o fa’atau atu ai nei ‘e le Kmart, ‘e $99.00 ‘i le matatioata ‘e tasi, ‘o se tau ‘e manatu le tama’ita’i polōfesa ‘iā  Annette Mills, ‘o le ‘ā vave ai ma faigōfie ‘ona salalau atu lenei itū’āiga ‘o tēkonolosi, fa’atusa ‘i le tioata ‘o le fausaga ‘a le Meta ‘e tā’ua ‘ ole Ray-Ban range.

Na tā’ua fo’i ‘e Mills, ‘e iai aogā ‘o lenei tēkonolosi, ‘e pei ‘o le fesoasoani lea ‘i tagata ‘e iai a’afiaga tūmau po’o disabilities, ‘ae peitai, ‘e sili atu ‘ona tele fa’afītāuli ‘aemaise ai lava ‘o le itū tau ‘i le lamatia ma le āfāina ai ‘o le privacy ‘o le isi tagata, ‘e na te lē iloa ‘o lo’o pu’e ai lona ata ‘ātoa ma sana fa’amatalaga ‘e fai ane ‘i le tagata ‘o lo’o iai lea ītū’āiga ‘o matatioata.

‘O lenei taimi, ‘o lea ‘ua iai mea pu’eata ‘e pu’e ai ata ‘o tagata fa’atau ‘i totonu ‘o supamāketi, mā ‘e fōliga mai ‘ua talia ‘e le lautele ‘o le atunu’u lea faiga, ‘ae ‘o popōlega ‘o lo’o iai ‘o le ‘au atamamai ‘i nei matā’upu, ‘ona ‘e le’i iai se tūlāfono ‘ua faia ‘e mafai ‘ona sa’oloto ai le pu’eina ‘o ata ‘o tagata ‘ātoa ma o lātou leo ‘i so’o se taimi ‘e ‘auala ‘i lenei fo’i faiga fa’atēkonolosi ‘ua tūla’i mai.

Link to RNZ (Article): https://www.rnz.co.nz/news/science-and-technology/933579/privacy-experts-warn-of-gaps-in-nz-law-as-camera-glasses-hit-kmart-shelves

IMAGE/ATA: JOAN CROS / AFP – RNZ.