Māfua’aga ‘o le ‘ā motusia ai feso’ota’iga mō isi telefoni popoto fou pe ‘ā tapē le 3G

by | Feb 25, 2026 | Niu Sila

‘Ua fa’aalia le atugaluga ‘o Marie Silberstein ‘o le Digital Equity Coalition Aotearoa, ‘ona ‘o le to’atele ‘o tagata ‘e lē ‘o malamalama ‘i la’asaga ‘e tatau ‘ona fai ‘ina ‘ia ‘aua ne’i motusia le feso’ota’iga ‘o ā lātou telefoni fe’avea’i, pe ‘ā fa’amuta ma tapē le ‘au’aunaga ‘o le 3G.

‘O le ‘ā tāpunia ma fa’amuta ‘e Spark, 2degrees ma le One NZ ‘a lātou feso’ota’iga ‘o le 3G ‘ae toe si’itia ‘i le 4G po’o le 5G.  ‘E o’o atu ‘i le Aso 31 Mati, ‘ua tāpunia le 3G, ‘ae suitūlaga atu ‘i ai le 4G ma le 5G.  ‘O lona uiga, ‘e iai ni masini fa’atēkonolosi, ‘e lē na’o telefoni, ‘ae aofia ai fo’i ma masini mō le soifua mālōlōina, fa’ailo mō le saogalēmū fa’apea ai ma masini ‘e su’e ai ta’avale, ‘o le ‘ā lē toe mafai ‘ona ola.  ‘E o’o lava ‘i telefoni pe ‘ā vili, ‘e aofia ai le nūmera ‘o le 111, ‘o le ‘ā lē mafai.

Na saunoa Silberstein, ‘e iai nisi telefoni na fa’atau mai fafo, ‘e ono lē toe ola. Tusa lava po’o telefoni ‘o lo’o tusi ai le 4G, ‘e lē fa’apea ‘o le 4G lea ‘e mafai ‘ona ola ‘i Niu Sila. 

‘O le fautuaga, ‘ā fai ‘e fia iloa pe ola lau telefoni, fa’ata’ita’i ‘ona lafo se fe’au tusitusia po’o le text ‘i le nūmera ‘o le 550, ‘e ta’u atu ai ‘i so’o se tagata, pe mafai ‘ona fa’aaogā ‘e lana masini le 4G.  ‘Ā ta’u mai ‘iā te ‘oe ‘e lē mafai, ‘e tatau ‘ona ‘ē toe su’esu’e ātili ‘i ai.  ‘E iai nisi telefoni ‘e ono mo’omia le toe sui lona fa’atūlagaga (settings), ‘ae ‘o nisi ‘e tatau ‘ona toe sui ‘ātoa. 

‘O se tasi ‘o fautuaga ‘a Silberstein, ‘ā fai ‘e mana’o le tagata ‘e toe sui lana telefoni, ‘aua le popole tele ‘e fa’atau le telefoni fou pito sili ona taugatā.  Talanoa muamua ‘i le ‘au’aunaga ‘o lo’o fa’aaogāina ‘e le tagata ta’ito’atasi, pe alu ‘i se faletusi, siaki ‘i se tagata ‘o le ‘āiga po’o ni uō ‘e atamamai ‘i le tēkonolosi ma telefoni, ma fesili ‘i ai po’o le ā le telefoni ‘e te mo’omiaina. 

Link to RNZ (Article) translated: https://www.rnz.co.nz/news/national/587815/why-some-newer-smartphones-may-be-hit-by-the-3g-shutdown

ATA: SCR (file) / Murray Faivalu