‘O le asō, na feiloa’i atu ai le Afioga ‘i le Ta’ita’i ‘o le atunu’u, le Afioga ‘iā La’auli’alemālietoa Leuatea Polāta’ivao Fosi Schmidt, ‘i le Peresetene ma le Ta’ita’i Fono ‘o le Komiti Fa’afoe ‘a le faletupe ‘o le Asian Infrastructure Investment Bank (A.I.I.B) ‘iā Zou Jiayi.

‘O lenei feiloa’iga, ‘e taula’i ‘i le fa’atalanoaina ‘o ātina’e fa’aauau ‘a Sāmoa, ‘o lo’o fesoasoani mai ai le faletupe ‘o ātīna’e ‘a ‘Āsia, ‘ina ‘ia fa’aleleia le tūlaga ‘o le tu’uina atu ‘o fesoasoani ‘i ātīna’e pito ‘i sili ‘ona mana’omia ‘i le atunu’u. ‘E lē gata ‘i lea, ‘o le va’ava’ai ‘i le fausiaina ‘o avanoa ‘e sili atu mo le tamao’āiga ‘o le atunu’u, ‘e ūna’ia ai le to’atele ‘o tagata Sāmoa ‘o lo’o alala ‘i atunu’u ‘i fafo, ‘ina ‘ia toe fo’i mai ‘e fesoasoani ‘i le ātīna’eina ‘o Sāmoa.

Na fa’afetaia ‘e le Afioga ‘i le Palemia le lagolago fa’aauau ‘a le faletupe ‘a le A.I.I.B ma lana Komiti Fa’afoe, ‘e ala ‘i lo lā so’otaga fa’apā’aga ma Sāmoa.

‘O le faigāmalaga muamua lenei ‘a le tama’ita’i ‘ia Zou Jiayi ‘i Sāmoa, ‘ina ‘ua sē’ei ‘i le tofiga fa’ata’ita’i fono ‘o le Komiti Fa’afoe ‘o le Faletupe ‘o Ātīna’e ‘a ‘Āsia. Na ia tā’ua ‘o le manulautī ‘a le A.I.I.B, ‘o le fesoasoani lea ‘i atunu’u ‘o lo’o ‘avea ma sui ‘auai, ‘i le fausiaina ‘o ātīna’e tetele ‘e fa’aleleia ai feso’ota’iga ma lagolagoina le ātīna’e gafataulimaina ‘o le tamao’āiga ‘a lo tātou atunu’u ‘o Sāmoa.

IMAGE/ATA: Government of Sāmoa

Na tatala aloa’ia ‘i le ‘amataga ‘o le vaiaso nei ‘i Tāfa’igata le ‘auala fou mo le fuaina ‘o otaota lafoa’i po’o le weighbridge, na ‘auala mai ‘i se tasi ‘o polōketi fesoasoani ‘a le mālō ‘o Iāpani. ‘O lenei fa’amoemoe na ‘auai ai le Afioga ‘i le Sui Palemia Mulipola ‘Anarosa ‘Ale Molio’o, Minisitā ‘o le Matāgaluega ‘o Puna’oa Fa’alenātura ma le Si’osi’omaga, le Afioga ‘ia ‘Ale Vena ‘Ale, ta’iulu ‘o le Fa’alāpotopotoga mo Fesoasoani ‘a Iāpani (JICA), fa’auluuluga ‘o le fa’alāpotopotoga ‘a le SPREP ma sui ‘o matāgaluega ‘a le mālō.

Na tā’ua ‘e le Afioga ‘i le Minisitā ‘o le Matāgaluega ‘o Puna’oa Fa’alenātura ma le Si’osi’omaga, ‘i fa’amaumauga ‘i le tausaga 2020, ‘e o’o atu ‘i le 27 miliona kilokalama, le mamafa ‘o otaota ‘o lo’o lafoa’i ‘i fanuatanu ‘i tausaga ta’itasi. ‘Ae na ‘o le 3% ‘o nei otaota, ‘o lo’o mafai ‘ona toe fa’aaogāina pe recycle. ‘Ae ‘ona ‘o lenei polōketi, ‘ua mafai ai ‘ona ‘ausia se tasi ‘o matāti’a tāua, ’o le fa’aleleia lea ‘o fa’amaumauga ‘e mo’omia mo le fuafuaina tatau ‘o otaota lafoa’i ‘i Tāfa’igata.

Na fa’afetaia ‘e le Afioga ‘ia ‘Ale Vena ‘Ale le mālō ‘o Iāpani, ‘i lo lātou sao tāua ‘i le ātina’eina ‘o ‘au’aunaga tau otaota ‘i totonu ‘o le atunu’u, ‘ae lē gata ‘i lea, ‘o le tausia lelei ‘o le si’osi’omaga ma le soifua mālōlōina lelei ‘o tagātā nu’u ‘o Sāmoa. 

IMAGE/ATA: Government of Samoa

‘O le asō le pālota muamua mo le pālota la’itiiti ‘a le itūmālō ‘o Sāfata 2, ‘ae ‘o le aso Faraile ‘e fa’ataunu’u ai le pālota ‘autū. ‘E 86 ‘i lātou na fa’amauina na resitala ‘e fa’atino la lātou pālota muamua ‘i le asō, ma ‘o le ‘a tatala fale pālota ‘i le ītūlā ‘e 9 ‘i le taeao ‘ae tapuni ‘i le 4 ‘i le afiafi. ‘O le aso Faraile ‘o le ‘a talai faitotoa ‘i le 8 ‘i le taeao ‘i le 4 ‘i le afiafi.

‘E 1920 le aofa’i ‘o ‘i lātou ‘ua māe’a ‘ona resitala ‘e agava’a ‘e pālota mo Sāfata 2 ‘i le faigā pālota la’itiiti lenei.

IMAGE/ATA: SCR / Murray Faivalu